Spelt een vitamine- en mineralenbron

Spelt een vitamine- en mineralenbron Spelt is niet alleen met 11 tot 15 % één van de eiwitrijkste graansoorten, maar bevat ook ongewoon veel vitaminen. Bij de vitamine B9-11, B1, B2, B3 overtreft Spelt duidelijk de tarwe. Spelt wordt een zeer waardevol voedingsmiddel door evenzeer veel mineralen en sporenelementen vooral, fosfor, kalium en magnesium, maar ook calcium, ijzer, zink en zelfs kiezelzuur of silicium.

Vitamine B9-B11 (Foliumzuur)

Foliumzuur is nodig voor de vorming van rode bloedcellen en erfelijk materiaal (DNA). Verlaagt het risico van baby’s met aangeboren afwijkingen (neuraalbuiseffecten zoals een open ruggetje) en hoogst waarschijnlijk de kans op miskramen. Vermindert een verhoogd gehalte aan Homocysteine en daarmee de kans op hart- en vaatziekten. De aanbevolen hoeveelheden (0,2 tot 0,3 mg) worden door een groot deel van de Nederlandse bevolking niet gehaald. Vooral de gebruik van de anticonceptiepil verhoogt de behoefte.

Vitamine B1 (Thiamine)

Thiamine stimuleert appetijt en hartactiviteit. Bij een tekort aan B1 vormen zich hartstoringen, spierkrampen en spieratrofie. Zenuwontstekingen en zenuwpijn kunnen eveneens ontstaan. Geestelijke en lichamelijke vermoeidheid zijn bijverschijnselen. (Bij het tarwebloem (type 405) is er bijvoorbeeld een verlies van Thaimine B1 van 85%.)

Vitamine B2 (Riboflavine)

Riboflavine is nodig voor een gezonde huid, haren een goede oogfunctie. Samen met het vitamine B8 (Biotine) nodig voor de opbouw en afbraak van vetzuren. Heeft een functie bij het mobiliseren van ijzer uit onze voorraad. Daarnaast vervult het een rol in de stofwisseling en het zenuwstelsel. Als er geen melkproducten gebruikt worden, vraagt deze vitamine extra aandacht.

Vitamine B3 (Niacine)

Niacine is verantwoordelijk voor de energieproductie in de cellen en belangrijk voor de stofwisseling en gezonde slijmvliezen. Nicotinezuur, één van de vormen van Niacine heeft een vaatverwijdende en cholesterolverlagende werking. Een tekort aan Niacine uit zich in veranderingen van de slijmvliezen, vooral in het spijsverteringssysteem en de tong. Huidziektes kunnen ontstaan. Verdere gevolgen van een Niacine-tekort zijn gebrek aan eetlust, diarree, vermoeidheid, zwakheid en schades aan het zenuwstelsel.

Evenzeer veel mineralen en sporenelementen vooral, fosfor, kalium en magnesium, maar ook calcium, ijzer, zink en zelfs kiezelzuur of silicium, waarmee wij doorgaans onderverzorgd zijn, maken Spelt een zeer waardevol voedingsmiddel. Noemenswaardig is de grote hoeveelheid aan kiezelzuur (bekend ook als spoorelement Silicium), die een positieve uitwerking heeft op het denkvermogen en de concentratie en op de gezondheid van nagels, huid en haar.

Fosfor

Fosfor is een belangrijk bestanddeel van botten en tanden. Dit mineraal is onmisbaar voor de goede werking van verschillende hormonen en voor de vitaminen uit het vitamine B-complex (deze zorgen samen voor de stofwisseling in het lichaam). Fosfor zorgt ook voor het goed functioneren van het zenuwstelsel, voor het transport van vetten door het lichaam (zet suiker om in energie) en voor de opbouw van alle lichaamscellen, vooral de cellen van de hersenen, de lever en de spieren. Het mineraal staat er ook bekend om het uithoudingsvermogen te verhogen en vermoeidheid te bestrijden. Belangrijk ook voor vorming van RNA en DNA. Een fosfor tekort kan een gevoel van slapte, algehele matheid, prikkelbaarheid en verlies van eetlust veroorzaken. Pijn in botten en gewrichten en een verlaagde weerstand tegen infecties zijn niet zelden op te merken. Signalen zoals spraakproblemen en geestelijke verwarringen zijn ook op een tekort aan fosfor terug te voeren. Kalium Kalium heeft als belangrijke taken het regelen van de bloedsuikerspiegel en het op peil houden van de vochtbalans. Verder helpt kalium (samen met natrium) de zenuwimpulsen te geleiden en is betrokken bij de spierfunctie, het draagt zo dus ook bij aan een goed hartritme en kan bescherming bieden tegen een beroerte. Bovendien voorkomt en behandelt kalium een hoge bloeddruk. De symptomen bij een tekort laten zich als volgt beschrijven: braken, spierslapte en spierverlamming, spierpijn, overweldigende vermoeidheid,lage bloeddruk.

Magnesium

Magnesium wordt ook wel het antistress mineraal genoemd. Dit mineraal is een belangrijke voedingsstof voor de hersenen. Het verhoogt de weerstand tegen stress, depressies, spanningen en gaat geestelijke vermoeidheid tegen. Magnesium versterkt bovendien het geheugen en het concentratie vermogen. Verder is magnesium betrokken bij het vrijmaken van energie uit de voeding en het goed functioneren van het zenuwstelsel en de spieren. Ten slotte is dit mineraal betrokken bij het vormen van sterke botten en tanden.

Een tekort aan magnesium kan een slap gevoel en vermoeidheid veroorzaken. Nerveuze uitbarstingen, hartkloppingen, hyperactiviteit en een lage bloedsuikergehalte zijn eveneens symptomen.

IJzer

IJzer levert een belangrijke bijdrage aan het zuurstoftransport en de vorming van rode bloedcellen. Verder is ijzerelangrijk in de energieproductie en het verhogen van de lichamelijke weerstand en kan kanker helpen te voorkomen. IJzer verbetert de lichamelijke prestaties, bevordert een rustige slaap en houdt het energieniveau op peil. Maar helpt ook leerproblemen bij kinderen te voorkomen.

Onderzoek heeft aangetoond dat vrouwen vanaf de pubertijd tot aan de menopauze een groot risico lopen op een chronisch ijzer tekort. Zo kan er bloedarmoede optreden. Klachten van vrouwen met ijzertekorten zijn: vermoeidheid, een bleke huid, ademhalingsmoeilijkheden bij inspanning, hoofdpijn, hartkloppingen, een gebrekkige eetlust en tintelende handen en voeten.

Kiezelzuur

De grote hoeveelheid aan kiezelzuur, waarmee wij doorgaans onderverzorgt zijn, is bijzonder noemenswaardig. Kiezelzuur (bekend ook als spoorelement Silicium) heeft een positieve uitwerking op het denkvermogen en de concentratie en op de gezondheid van nagels, huid en haar.

Fytinezuur

Spelt bevat 40 % minder fytinezuur dan tarwe. Fytinezuur komt van nature voor in de buitenste lagen van granen en zaden. Met name tarwezemelen kunnen hoge gehaltes aan fytinezuur bevatten. Fytinezuur heeft de eigenschap om mineralen (vooral zink) aan zich te binden. Deze verbindingen zorgen ervoor dat het lichaam de mineralen niet meer kan opnemen. Het gevolg kan een tekort aan zink zijn, maar ook calcium- en ijzertekorten.

Uit onderzoek is gebleken dat volkorenbrood van de bakkerij een hoog fytinezuurgehalte heeft. Dit komt omdat bakkers het brood zo kort mogelijk laten rijzen met behulp van broodverbeteraars. Het fytinezuur kan dan niet voldoende worden afgebroken.

Koolhydraar ‘Mucoploysaccharid’ of ‘Glucosamineglycan’

Spelt beval als enige graan mucopolysacchariden, een heel bijzondere koolhydraten, tegenwoordig vaak aangeduid als glucosamineglycanen. Mucopolysacchariden komen ook voor in aloë vera en haaienkraakbeen en versterken het immuunsysteem.

Aminozuren

Het vetgehalte van Spelt is ruim vergeleken met tarwe. Het verschil ligt in de hoeveelheid van de essentiële vetzuren, want deze zijn verantwoordelijk voor de afbouw van cholesterol en belangrijk als bouwstoffen voor de celwanden en de zenuwen. De goede verzorging van het lichaam door gezonde, onverzadigde vetzuren en het niet bevatten van cholesterol in Spelt is een belangrijk pluspunt. Spelt is daarom makkelijker verteerbaar en zorgt zo voor een goede stoelgang, reinigt de bloedvaten en vermindert de kans op een hartinfarct.

Spelt bevat alle acht essentiële aminozuren, die in het lichaam de productie van hormonen activeren en onmisbaar zijn om je goed, gelukkig en blij te kunnen voelen. Ontbreken essentiële aminozuren op den duur in het voedsel, dan wordt de gezondheid ernstig geschaad. De waardes van Leucine, Fenylalanine en Methionine zijn in spelt duidelijk hoger dan bij tarwe.

Aminozuur spelt tarwe
Cysteine 1.35 mg 1.1.mg
Leucine 9.0 mg 6.0 mg
Isoleucine 5.6 mg 4.4 mg
Lysine 2.75 mg 2.9 mg
Methionine 4.0 mg 2.4 mg
Fenylalanine 7.0 mg 5.0 mg
Tryptofaan 1.8 mg 1.2 mg
Valine 5.8 mg 4.2 mg

Aminozuur ‘Leucine’

Leucine is belangrijk voor groei en herstel van spierweefsel en de genezing van wonden en gebroken botten. Een paar gram meer leucine in een maaltijd verhoogt het spierversterkend effect en kan daarmee ook het bekende verlies van spiermassa bij ouderen afremmen. Mensen die verslaafd zijn aan drank en drugs hebben vaak te weinig leucine in het lichaam. Bij kinderen kan een chronisch gebrek aan leucine leiden tot hypoglykemie (lage bloedsuikerspiegel).

Aminozuur ‘Fenylalanine’

Uit fenylalanine ontstaat dopamine en noradrenaline en adrenaline, de twee hormonen uit de bijnierschors. Een tekort aan dopamine kan tot de ziekte van Parkinson lijden. Noradrenaline en Adrenaline zijn verantwoordelijk voor een goed humeur, een tekort eraan kunnen burn-out symptomen tot zware depressies veroorzaken.

Aminozuur ‘Tryptofaan’

Tryptofaan stimuleert opnieuw de productie van onze stemmingshormoon Serotonine, dat op de gemoedsgesteldheid evenwichtig werkt. Een emotioneel evenwicht is de beste bescherming tegen ziektes.

Aminozuur ‘Methionine’

Methionine is een zwavelhoudend aminozuur dat voor veel lichaamsprocessen belangrijk is. Het helpt bij de preventie van aderverkalking door vetstoffen uit het bloed te verwijderen en zo de kans op een hartaanval verlagen. Methionine voedt en stimuleert de oogspieren en helpt het zenuwstelsel te reguleren. Samen met choline en foliumzuur kan dit aminozuur sommige tumorsoorten helpen te voorkomen.